Słowniczek

Biopsja szpiku jest zwykle wykonywana ambulatoryjnie, bez konieczności pobytu w szpitalu. Polega na nakłuciu specjalną igłą kości, zwykle w obrębie talerza biodrowego (na wysokości pośladka, bocznie od kręgosłupa), i pobraniu do strzykawki próbki szpiku. Przed wprowadzeniem igły lekarz znieczula skórę. Trepanobiopsja wymaga zastosowania grubszej igły, użycia przez lekarza większej siły i jest zwykle znacznie bardziej nieprzyjemna dla pacjenta. Ból miejsca wkłucia po zabiegu jest też większy. Trepanobiopsja dostarcza jednak znacznie więcej informacji niż biopsja aspiracyjna i dlatego jej wykonanie bywa niezbędne dla postawienia właściwego rozpoznania. U dzieci biopsję szpiku wykonuje się w znieczuleniu ogólnym.

Kortykosteroidy (zwane często potocznie, choć nieprawidłowo, „sterydami”)- są to substancje podobne do naturalnych hormonów organizmu, które działają immunosupresyjnie, czyli hamują powstawanie autoprzeciwciał. Podaje się je doustnie, w postaci tabletek, w dawce dostosowanej do masy ciała.

*Działania niepożądane kortykosteroidów obejmują: przyrost masy ciała, zaburzenia poziomu elektrolitów (sodu, potasu) we krwi, cukrzycę, zakrzepicę, osłabienie i zmniejszenie masy mięśni, zaniki skóry oraz zwiększoną jej podatność na urazy, wybroczyny i wylewy podskórne, zwiększoną potliwość, trądzik, rozstępy, trudne gojenie ran, zawroty i bóle głowy, nadciśnienie, zaćmę, jaskrę, osteoporozę, zwiększoną podatność na zakażenia, chorobę wrzodową, zaburzenia psychiczne, psychozę, depresję, zahamowanie wzrostu u dzieci, zaburzenia miesiączkowania. Ryzyko powikłań rośnie wraz z czasem trwania leczenia.

Małopłytkowość (trombocytopenia) to zmniejszenie liczby płytek krwi poniżej dolnej granicy normy (150 000/ul). Niedobór płytek sprawia, że zwiększa się podatność na krwawienia – pojawiają się objawy tzw. skazy krwotocznej małopłytkowej (patrz rozdział OBJAWY MAŁOPŁYTKOWOŚCI).

Płytki krwi (inaczej trombocyty) to niewielkie fragmenty komórek, o dyskowatym kształcie i średnicy ok. 3-4 mikrometrów, obecne we krwi i niezbędne do jej prawidłowego krzepnięcia. Są one produkowane w szpiku kostnym: powstają poprzez podział większych komórek, tzw. megakariocytów, na małe fragmenty. Czas życia płytek wynosi średnio10 dni. Po upływie tego czasu są one niszczone przez specjalne, przygotowane do tego komórki (tzw. makrofagi), głównie w śledzionie oraz w wątrobie.

Liczba płytek krwi to jeden z najważniejszych parametrów mierzonych w morfologii krwi (obok hemoglobiny, liczby czerwonych i białych ciałek krwi). Prawidłowo wynosi ona od 150 000 do 400 000 na mikrolitr (150-400 000/μl), w zależności od laboratorium granice normy mogą jednak różnić się w nieznacznym stopniu.

Pierwotna małopłytkowość immunologiczna jest nazywana zwykle skrótem ITP (z ang. immune thrombocytopenic purpura). ITP to choroba, w której dochodzi do niewyjaśnionego innymi przyczynami spadku liczby płytek krwi poniżej 100000/ul. W efekcie zwykle pojawiają się objawy krwotoczne, charakterystyczne dla wszystkich typów małopłytkowości (patrz rozdział : Pierwotna małopłytkowość immunologiczna(ITP.) –co to oznacza?)

Trombopoetyna - białko, produkowane w wątrobie, które pobudza produkcję płytek w szpiku kostnym. Trombopoetyna wpływa na megakariocyty oraz na same płytki, regulując w ten sposób ich liczbę.